![ئایا دیبەیتەكە بۆچوونی ئێرانییەكانی گۆڕی؟](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fassets.ava.news%2Fnews%2F8865%2FihnXQrpQe5DbL6U6TVKG.webp&w=3840&q=100)
پزیشکیان و جەلیلیان - وێنە: AFP
ئاڤا نیوز
هەردوو بەربژێری سەرۆككۆماری ئێران لە دیبەیتێكی دوو ڕۆژەدا كە لە میدیای فەرمی ئێران بڵاوكرایەوە، هەموو ئەو كاتەی كە قسەیانكرد یەكتریان ڕەخنەباران كرد، بەڵام بەپێی ڕاپرسییەكان نەیانتوانیوە بۆچوونی ئێرانییەكان بگۆڕن.
وێنە گەورەكە: دوو بەربژێری كێبڕكێكار لە هەڵبژاردنی دووەمی سەرۆكایەتی كۆماری ئیسلامیی ئێران ڕۆژی دووشەممە لە دیبەیتێكی ڕاستەوخۆی تەلەفزیۆنیدا ڕووبەڕووی یەكتربوونەوە، یەكتریان تۆمەتبار كرد بەوەی كە نەیانتوانیوە چارەسەری كارامە بۆ قەیرانە جۆراوجۆرەكانی ناوخۆ و دەرەوەی وڵات بخەنەڕوو.
زانیاریی زیاتر: لە دەنگدانی خولی یەكەمی هەینی ڕابردوودا، مەسعوود پزیشكیانی ڕیفۆرمخواز و سەعید جەلیلی نەریتخواز پلەی یەكەم و دووەمیان بەدەستهێنا، بە ڕێژەی 42.5% و 38.6%، لە دەنگدانی خولی یەكەمی هەینی ڕابردوودا، كە زیاتر لە 60%ی دەنگدەرانی وڵات بایكۆتییان كرد، ئەمەش وەك دەربڕینی ناڕەزایی بە ڕواڵەت لە ململانێیەكی بێهیوایی دەنگدەران لەگەڵ نەخۆشییە ئابووری و كۆمەڵایەتییە درێژخایەنەكانی وڵاتەكەدا.
ئەوەی پێویستە بیزانیت: لەم دواییانەدا هیچ ڕاپرسییەكی بەناوبانگ سەبارەت بە ئاسۆی ڕووبەڕووبوونەوەی نێوان ئەو دوو بەربژێرە نەكراوە، ئەو دوو بەربژێرە لە كاتی تاوتوێكردنی سیاسەتی دەرەوە، گەمارۆكان، چارەنووسی ڕێككەوتنی ئەتۆمی ئێران لە ساڵی 2015، ڕێساكانی حیجابی كۆماری ئیسلامی و سنوورداركردنی تووندی دەسەڵاتداران بۆ بەكارهێنانی ئینتەرنێتی گشتی، ڕووبەڕووی یەكتر بوونەوە.
درێژەی ڕاپۆرت
بە پێچەوانەی پزیشكیان كە ئابووری نەخۆشخوازی ئێرانی تا ڕادەیەكی زۆر دەبەستێتەوە بە گەمارۆكان و شكستهێنان لە دانووستان لەگەڵ نەیاران، جەلیلی ئاماژەی بەوەدا وڵاتەكە پێویست ناكات داهاتووی ئابووریی خۆی بە یارمەتیدانی سزاكان ببەستێتەوە، ئەمەش بۆچوونێكە كە ئیبراهیم ڕەئیسی، سەرۆككۆماری كۆچكردوو هەیبوو.
ڕیفۆرمخوازەكە بە گاڵتەجاڕییەوە بە جەلیلی گوت: "لەناكاو لە سێبەرەكانەوە بازت دا"
جەلیلی وەك سكرتێری پێشووی ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران، لە ساڵی2007تا 2013 وەك دانوستانكاری باڵای ئەتۆمی كاری كردووە، كاتێك بڕیارنامە و سزا نێودەوڵەتییە قورسەكان لە دژی ئێران دەركران.
بە گوتەی جەلیلی، لە سەردەمی سەرۆكایەتی ڕەئیسیدا ئێران توانیبووی بگەڕێتەوە بۆ بازاڕە جیهانییەكان، ئەمەش كشانەوەی ئەمریكای لە ساڵی 2018 لە ڕێككەوتنی ئەتۆمی بێلایەن كرد، بەڵام لەلایەن پزیشكیانەوە تەحەدای كرا و ئاماژەی بەوەدا كە هەناردەی نەوت تەنیا لەبەر ئەوەی ئێران نەوتی خاوی خۆی بە نرخێكی بەرچاو كەمتر دەفرۆشێت زیادی كردووە و لەژێر دەسەڵاتی توندڕەوەكاندا بارودۆخی بژێوی ژیان سەرەڕای زیاتری داهات تەنیا خراپتر بووە. پزیشكیان بانگەشەی ئەوەی كرد كە ڕكابەرەكەی "باوەڕی بە دانوستان نییە" و بە بۆچوونی ئەو، سزاكان بەشێكن لە شێوازێكی ژیان كە ئێرانییەكان دەبێ پێی ڕابێن.
"زۆرترین فشار"
سەرەڕای سیاسەتی "زۆرترین فشار" كە لەلایەن دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی پێشووی ئەمریكاوە سەپێندرا، لە سەردەمی جۆ بایدن، كۆماری ئیسلامی توانی داهاتی نەوتی خۆی بەرزبكاتەوە، بەو پێیەی ئیدارەی نوێی ئەمریكا هێواش هێواش گوشارەكانی سەر كڕیارانی ئێران كەمدەكاتەوە.
جەلیلی بەڵێن دەدات
لە میانی دیبەیتەكەدا، جەلیلی بەڵێنی دا ئەگەر بە سەرۆككۆمار هەڵبژێردرێت، گەشەیەكی گەورەی ئابووری بە ڕێژەی %8 كە بەرنامەی حەوتەمین ساڵی گەشەپێدانی ئێران پێشبینی دەكات، بەدی دێت، بۆ بەربژێری ڕیفۆرمخواز، ئەو بەڵێنە ناڕاستەقینە بوو. پزیشكیان گوتی: "لە كێبڕكێكە دەكشێمەوە، ئەگەر كاك جەلیلی گەرەنتی بدات كە گەشەیەكی لەو شێوەیە بەدی دێت و ئەگەرنا لەسێدارە بدرێت".
'پاشای سزاكان'
لە كێبڕكێی دووەمی قووڵی دابەشكەردا، پێدەچێت كەمپی پزیشكیان بە پێشكەشكردنی دووبەرەكییەك لەگەڵ ڕكابەرەكەیدا، پاڵ بە بایكۆتكاران و دەنگدەرانی بڕیارنەدراوەوە بگەیێنێت. لایەنگرانی ڕیفۆرمخوازان دەڵێن، ئێران لە ڕووی ئابووری و كۆمەڵایەتییەوە ڕووبەڕووی چەندین قەیران دەبێتەوە لە ڕووی ئابووری و كۆمەڵایەتییەوە، لایەنگرانی ڕیفۆرمخوازان دەڵێن، هەوڵدەدەن دەنگدەران بخەنە دۆخێكی سەختەوە.
ڕوحانی قسەی هەیە
حەسەن ڕوحانی، سەرۆكی پێشووی میانڕەو لە گرتەیەكی ڤیدیۆیی، بە تووندی هێرشی كردە سەر جەلیلی، تۆمەتباری كرد بەوەی چەندین جار كلیلی فڕێداوەتە ناو هەوڵە نائومێدكەرەكانی ئیدارەكەی بۆ زیندووكردنەوەی ڕێككەوتنی ئەتۆمی.
یاسای حیجاب
لە هەمووی گرنگتر، كەمپینی پزیشكیان دەڵێن "ئەگەر جەلیلی و دەوروبەرەكەی هەڵبژێردرێن، یاساكانی حیجاب بە تووندتر جێبەجێ دەكەن. ئەو پرسە مشتومڕاوییە هۆكاری سەرەكی نائارامییەكانی ساڵی 2022 بوو كە زیاتر لە 550 خۆپیشاندەری كوژران. بۆ ئەو مەبەستەش لایەنگرانی پزیشكیان لە سۆشیال میدیادا ئەو كۆمێنتانەیان دووبارە بڵاوكردەوە كە ئەندامانی پێشەنگی كەمپینی جەلیلی كردوویانە، لەنێویاندا یەكێك لە ژنە ڕاوێژكارەكان كە بەڕاشكاوی بەرگریی لە سزای دارایی و زیندانیكردن كردووە وەك سزایەك بۆ ئەو ژنانەی كە سەرپێچی لە یاسا تووندەكان دەكەن.
دڵسۆزی
لەبەرامبەردا تیمەكانی جەلیلی هێرشی پێچەوانەیان كردووە، هەوڵیانداوە گومان بخەنە سەر دڵسۆزی پزیشكیان و لە داكۆكیكردنی لە مافەكانی ژنان. ئەوان چاوپێكەوتنێكی ساڵی 2014یان بڵاوكردەوە كە تێیدا كاندیدی ڕیفۆرمخوازەكان شانازی بە تۆماری سەپاندنی حیجاب دەكات لە ماوەی سەرۆكایەتیكردنی وەك ڕاگری زانكۆی پزیشكی تا سەرەتای دامەزراندنی كۆماری ئیسلامی لە ساڵی 1979.
حیجابم كردە واجب
پزیشكیان لە چاوپێكەوتنەكەدا دەڵێت "حیجابم كردە واجب لە سەرانسەری نەخۆشخانەكان و كۆلێژە پزیشكییەكان. فەرمانی فەرمیم دەركرد كە هەموو [كارمەند و خوێندكارە ژنەكان] دەبێت جلی درێژ لەبەر بكەن".
بێدەنگی خامنەیی لەسەر كەمیی ڕێژەی بەشداریكردن
ئایەتوڵڵا عەلی خامنەیی ڕێبەری مەزنی ئینقلابی ئیسلامی لە ساتی كردنەوەی بنكەكانی دەنگدان لە ڕۆژی هەینیدا دەنگی خۆی دا و داوای لە میللەت كرد بە كۆمەڵ خۆیان نیشان بدەن و بە دەنگەكانیان بەیعەتیان بە كۆماری ئیسلامی بدەن. بەڵام ڕێژەی بەشداریكردن زۆر لە خوار پێشبینییەكانە، كە 39.9% بووە، كە ئەمەش كەمبوونەوەیە كاتێك بەراورد دەكرێت بە نزمترین ئاستی لە ماوەی هەڵبژاردنەكانی ساڵی 2021دا.
دوایین هەواڵەکان
- بزنس
- 5 کاتژمێر لەمەوپێش
وەزارەتی دارایی عێراق نیازپاکی بۆ چارەسەرکردنی کێشەی مووچە ڕادەگەیێنێت
- ژینگە
- 5 کاتژمێر لەمەوپێش
لە کرماشان سەدان هێکتار زەوی بەهۆی ماددەی هۆشبەرەوە دەسووتێت
- بزنس
- 6 کاتژمێر لەمەوپێش
هەولێر و بەغدا مووچە و بودجە و پرسە هەڵپەسێردراوەکان تاوتوێ دەکەن
- کوردستان
- 6 کاتژمێر لەمەوپێش
ئێران جارێکی دیکە ئاوی زێی بچووک دەگرێتەوە
هەڵبژاردەکان بۆ تۆ
سەركردە دێرینەکانی یەكێتی بەرەیەک لەدژی یەكێتیی نوێ دروست دەكەن
13 کاتژمێر لەمەوپێش
ئاڤا مۆڵەتی مافی مانەوەی بەهزاد خوسرەوی بڵاو دەکاتەوە
18 کاتژمێر لەمەوپێش
ژمارەیەک نووسەر و ڕووناکبیر نیگەرانیی خۆیان لە ڕووداوەکانی سلێمانی دەردەبڕن
19 کاتژمێر لەمەوپێش
تەنێکی نامۆ لە مووسڵ دەکەوێتە خوارەوە
7 ئەیلوول
خراپ بەکارهێنانی زیرەکی دەستکرد 10 تریلیۆن دۆلار زیان بە جیهان دەگەیێنێت
6 ئەیلوول
- ڕاپۆرت
- 13 کاتژمێر لەمەوپێش
سەركردە دێرینەکانی یەكێتی بەرەیەک لەدژی یەكێتیی نوێ دروست دەكەن