ئاڤا نیوز
بە هۆی سنوورە جوگرافیاکەیەوە کە سێ وڵات پێکەوە دەبەستێتەوە، مەترسیی گەورە دروست بووە لەسەر شاری زاخۆ بەتایبەت لەوەی کە ببێتە ناوەندێکی بازرگانی بۆ ماددەی هۆشبەر، بەڵام بە هەوڵی لایەنە ئەمنییەکان 80%ـی ئەم مەترسیانەی ڕەواندووەتەوە و لە دوو مانگدا 8 بازرگان دەستگیر کراون.
لێدوانی فەرمی: گوهدار شێخۆ، سەرپەرشتیاری ئیدارەی سەربەخۆی زاخۆ بە ئاڤا نیوزی گوت، پلانی ڕووبەڕووبوونەوەی ماددەی هۆشبەر لە سنوورەکەیان زۆر بەباشی جێبەجێ دەکرێت و تا ڕادەیەکی زۆر کۆنترۆڵ کراوە.
ژمارەکان وا دەڵێن: لە دوو مانگی ڕابردوودا و لە سنووری زاخۆ، زیاتر لە 50 بەکارهێنەری ماددەی هۆشبەر دەستگیر کراون و دەستبەسەر سەدان کیلۆ ماددەی جۆراوجۆری هۆشبەریشدا گیراوە.
مەترسییە کاراکان: زاخۆ زیاتر لە 100 کیلۆمەتر سنووری لەگەڵ تورکیا و سووریا هەیە و ڕاستەوخۆش بەستراوەتەوە بە شارەکانی عێراق. BBCـی بەریتانی بڵاوی کردەوە، "دیمەشق وەک سەرچاوەیەکی خۆبژێوی، ماددەی هۆشبەر بەرهەم دەهێنێت. عێراقیش بە هۆی چەندین گرووپی چەکدار و لەیاسادەرچوو بووەتە شوێنی ساغکردنەوە و ناوەندیی ماددەی هۆشبەر. ئێرانیش لەسەر ماددەی هۆشبەر نێوبانگێکی مەزنی جیهانی هەیە و بە ئاشکرا سەرقاڵی بازرگانییە. ئەمانە هۆکارن لەوەی زاخۆ لەبەردەم مەترسیی گەورەی بڵاوبوونەوە و بازرگانی بێت.
گۆشەیەکی دیکەی دیمەنەکە: بەرپرسێکی ئاسایشی زاخۆ بۆ ئاڤا نیوزی گێڕایەوە کە لە ساڵی 1995 و دوای دۆزینەوەی تریاک لە شاخەکانی بەرواری باڵا کە خاوەنداریەتییەکەی بۆ پەکەکە دەگەڕایەوە، ئەم پارتە بەردەوام هەوڵی بازرگانیکردن بە ماددەی هۆشبەر داوە و "بەڵگەمان هەیە کە پەکەکە لەڕێگەی ئێرانەوە بازرگانی و کارئاسانی بۆ ئەو بازرگانییە دەکات".
چارەسەرەکان: حکومەتی هەرێم بۆ چارەسەری ئەو مەترسییە بە سێ قۆناغ هەنگاوی هەڵێناوەتەوە کە بووەتە هۆی کۆنتڕۆڵکردنی ئەو بازرگانییە بە ڕێژەی 80%؛ قۆناغەکان ئەمانەن:
یەکەم: هێزە ئەمنییەکان ڕووبەڕووی بازرگانەکانی ماددەی هۆشبەر بوونەوە و لە 10 بازرگانی دیار، دوویان کوژراون و هەشتیان دەستگیر کراون و پێش دوو مانگ 90 کیلۆ حەب لە کۆگایەکی سەنتەری زاخۆ و دوو تەنیش لە ئیبراهیم خەلیل دەستی بەسەردا گیراوە.
دووەم: لە ڕۆژی 19ی نیسان، بنکەی نەهێشتنی ماددەی هۆشبەر لە زاخۆ کرایەوە و بەپێی قسەی بەرپرسی بنکەکە زیاتر لە 50 بەکارهێنەریان دەستگیر کردووە کە زۆربەیان تەمەنیان 15 بۆ 35 ساڵە، هەروەها 3%ـیان ژنن.
سێیەم: گوهدار شێخۆ باسی لەوە کرد، "لە دوای کۆنترۆڵکردنەکە بڕیارە سەنتەرێکی چارەسەری بۆ تووشبوو و ئالوودەبووانیش بکەینەوە".
زیاتر لەسەر ئەم بابەتانە بکۆڵەرەوە
دوایین هەواڵەکان
- بزنس
- 5 کاتژمێر لەمەوپێش
وەزارەتی دارایی عێراق نیازپاکی بۆ چارەسەرکردنی کێشەی مووچە ڕادەگەیێنێت
- ژینگە
- 5 کاتژمێر لەمەوپێش
لە کرماشان سەدان هێکتار زەوی بەهۆی ماددەی هۆشبەرەوە دەسووتێت
- بزنس
- 6 کاتژمێر لەمەوپێش
هەولێر و بەغدا مووچە و بودجە و پرسە هەڵپەسێردراوەکان تاوتوێ دەکەن
- کوردستان
- 6 کاتژمێر لەمەوپێش
ئێران جارێکی دیکە ئاوی زێی بچووک دەگرێتەوە
هەڵبژاردەکان بۆ تۆ
سەركردە دێرینەکانی یەكێتی بەرەیەک لەدژی یەكێتیی نوێ دروست دەكەن
13 کاتژمێر لەمەوپێش
ئاڤا مۆڵەتی مافی مانەوەی بەهزاد خوسرەوی بڵاو دەکاتەوە
18 کاتژمێر لەمەوپێش
ژمارەیەک نووسەر و ڕووناکبیر نیگەرانیی خۆیان لە ڕووداوەکانی سلێمانی دەردەبڕن
19 کاتژمێر لەمەوپێش
تەنێکی نامۆ لە مووسڵ دەکەوێتە خوارەوە
7 ئەیلوول
خراپ بەکارهێنانی زیرەکی دەستکرد 10 تریلیۆن دۆلار زیان بە جیهان دەگەیێنێت
6 ئەیلوول
- ڕاپۆرت
- 13 کاتژمێر لەمەوپێش
سەركردە دێرینەکانی یەكێتی بەرەیەک لەدژی یەكێتیی نوێ دروست دەكەن